Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ommatir/public_html/vijename/wp-content/plugins/WP-Jalali/mps-jalalidate35.php on line 540

گفتگو از  تقی دژاكام

مقدمه
دكتر مسعود اسداللهی كارشناس برجسته مسائل خاورمیانه و استاد دانشگاه، سالهاست كه وقت خود را به پژوهش و تحقیق درباره لبنان و بخصوص جنبش حزب الله اختصاص داده است. وی چندین سال پیش، كتاب «از مقاومت تا پیروزی» را در زمینه زمینه ها، مقدمات و تاریچه تشكیل حزب الله لبنان با استناد به منابع عربی، فارسی و لاتین اعم از كتابها و روزنامه های معتبر تدوین كرد كه تا عقب نشینی و فرار ارتش اسرائیل از جنوب لبنان در سال ۲۰۰۰ میلادی را دربر می گرفت. بنابر گفته دكتر اسداللهی این كتاب به زبان عربی هم ترجمه شده و در كشورهای عربی و اسلامی مورد استقبال هم قرار گرفته است.
در گفت وگوی ما كه درباره ارزیابی حوادث و نتایج جنگ سی وسه روزه رژیم صهیونیستی با جنبش حزب الله لبنان در یك سال پیش است، به ماجرای اسارت سربازان

اسرائیلی، نقش سوریه در این جنگ، احتمال حمله مجدد اسرائیل به لبنان و حزب الله، وقایع اخیر گروه فتح الاسلام، نمونه هایی از شكست سنگین ارتش اسرائیل، وضعیت بازسازی، اختلافات داخلی در لبنان و نیز مسائلی چون همدلی و همراهی مسیحیان و شیعیان پرداخته شده است.
………………………………………………………………

¤ جناب آقای دكتر اسداللهی! با تشكر از شما كه وقتتان را در اختیار ما گذاشتید. به عنوان اولین سؤال بفرمایید اگر حزب الله در آغاز جنگهای سی وسه روزه، آن سه نظامی اسرائیلی را در داخل خاك لبنان دستگیر نمی كرد، آیا باز هم جنگ واقع می شد؟
- همان طور كه حزب الله بخصوص شخص سیدحسن نصرالله اعلام كرده اند و اطلاعاتی كه در دست است، نشان می دهد این جنگ در واقع جنگی بود كه اسرائیلی ها با هماهنگی كامل با آمریكایی ها از سه- چهار ماه قبل، آن را طراحی كرده بودند و این جنگ هم در قالب طرحهایی كه آمریكا برای منطقه داشته قرار بود اتفاق بیفتد. البته قرار بر این بوده كه طبق برنامه آمریكایی ها و اسرائیلی ها یورش صهیونیست ها در پاییز سال گذشته اتفاق بیفتد. همچنین آنها قصد داشتند كه حزب الله را كاملا غافلگیر كنند و در واقع ضربه كاری به حزب الله وارد كنند اما حادثه گرفتن دو اسیر در محدوده سرزمین لبنان در سال گذشته در همین روزها، باعث شد كه اسرائیلی ها عملیات خودشان را جلو بیندازند. در واقع سه ماه جلوتر این عملیات را انجام بدهند و شاید همین هم یكی از علتهای شكست شان شد.
بنابراین حزب الله معتقد است كه اسرائیلی ها در هر صورت این جنگ را آغاز می كردند و به هر بهانه ای كه بود این جنگ را انجام می دادند حالا چه این دو سرباز اسیر می شدند چه نمی شدند. این طرحی بود كه اسرائیلی ها و آمریكایی ها در قالب برخورد با كل محور مقاومت در منطقه (محوری كه بر ضد آمریكایی ها از ایران، سوریه و حزب الله و حماس تشكیل شده است) قرار بود جنگ آغاز بشود و قرار هم بر این بود كه در غزه و در داخل فلسطین حماس شكست قطعی بخورد و دولتش سرنگون بشود و حزب الله هم در جنوب لبنان ضربات اساسی بخورد تا محور مقاومت در منطقه شكسته بشود و زمینه آماده بشود برای حمله احتمالی آمریكا به ایران در موضوع هسته ای.
این تحلیلی است كه حزب الله از این جنگ دارد و معتقد است اصلا گرفتن دو اسیر هیچ تاثیری در جنگ نداشت. در واقع اگر این هم نبود اسرائیلی ها بهانه ای پیدا می كردند و حتی ممكن بود خودشان یك صحنه سازی بكنند و جنگ را آغاز كنند. همان طور كه در سال ۱۹۸۲هم دیدیم كه اسرائیلی ها كه حمله بسیار وسیعی را به لبنان انجام دادند و تا پایتخت آمدند و بیروت را اشغال كردند، به بهانه ترور سفیرشان در لندن این كار را كردند. بنابراین برای اسرائیلی ها پیدا كردن بهانه هیچ كاری ندارد و تاریخ اسرائیل هم نشان داده كه به راحتی می توانند بهانه كنند و كارشان را انجام بدهند. این تحلیلی است كه حزب الله دارد.

¤ آقای اسداللهی! در جریان این جنگهای سی وسه روزه به نظر می رسد كه حضور فعال سوریه به عنوان یك متحد حزب الله كمرنگ تر از چیزی بود كه انتظار می رفت. نظر شما چیست؟
- تا منظور از حضور چی باشد. ببینید هیچ كس انتظار نداشت كه سوریه وارد جنگ بشود. اولا سوریه از نظر باز كردن مرزهایش برای راه دادن پناهندگان و مردم لبنان به داخل خاك خود و پذیرایی احسن از آنها هیچ فروگذاری نكرد و یك كارنامه درخشانی از خودش نشان داد. در كنار این، آمریكا و اسرائیل مرتب سوریه را، هم در جنگ و هم بعد از جنگ، متهم می كردند كه امكان رساندن سلاح و مهمات به حزب الله را فراهم كرده و از طریق مرزهایش دارد این كار صورت می گیرد. بنابراین سوریه آن كاری كه در حد و اندازه خودش بود انجام داد. از طرفی خود حزب الله هم مایل نبود كه سوریه وارد این جنگ بشود. این را باید دقت كنید. یكی از اتهاماتی كه مخالفان در جریان جنگ سال گذشته به حزب الله می زدند این بود كه می گفتند این جنگی است كه حزب الله به نیابت از سوریه و ایران دارد انجام می دهد. خوب، اگر سوریه خودش هم وارد جنگ می شد این اتهام برای حزب الله تثبیت می شد كه بله، ببینید حزب الله و سوریه با هم یك جنگی را ایجاد كردند كه نتیجه آن خرابی های فراوانی بود كه در لبنان صورت گرفت. بنابراین حتی به صلاح حزب الله نبود كه سوریه به آن معنا وارد جنگ بشود بلكه پشتیبانی هایی كه انجام داد، بهترین امكان را برای حزب الله و مقاومت فراهم كرد.

¤ زمزمه هایی شنیده می شود كه ممكن است در ماههای آینده اسرائیل مجددا به لبنان حمله كند برای باز هم قلع و قمع كردن حزب الله. شما این احتمال را چقدر محتمل می دانید؟
- چنین احتمالی به صورت مجرد یعنی به عنوان یك حمله خاص اسرائیل به لبنان وجود ندارد. علتش هم این است كه الان دو مشكل اساسی در درون رژیم صهیونیستی هست: یك مشكل سیاسی كه اولمرت درگیر آن است و آن پیامدهای جنگ سال گذشته است كه تا الان به استعفای خیلی از افراد و مقامات و شخصیت های سیاسی، نظامی اسرائیل انجامیده، خود اولمرت هم در معرض خطر هست چرا كه گزارش نهایی كمیته «وینوگراد» كه البته قرار بود همین ماه منتشر بشود اما آن را حدوداً پنج- شش ماه به عقب انداختند، اولمرت را هم در خطر بركناری یا استعفا قرار داده است.
بنابراین چون پیامدهای سیاسی و نظامی جنگ سال قبل هنوز هست، او نمی تواند یك جنگ دیگر را شروع كند.
اوهنوز نمی تواند پاسخ بدهد چرا جنگ پارسال را انجام داد.
دوم اینكه ازنظر نظامی هم، ارتش اسرائیل به علت شكست سنگینی كه پارسال متحمل شد دچار یك بحران روحی شده و درحال حاضر می كوشد خودش را بازسازی روحی كند. یعنی تغییراتی در سطح فرماندهی ارتش اسرائیل انجام شده به این هدف انجام شده كه باردیگر آن روحیه توسعه طلبانه و جنگ طلبانه را در این ارتش زنده كنند، ارتش اسرائیل در جریان جنگ پارسال درواقع یك افتضاح نظامی را به وجود آورد كه الآن پیامدهای آن و پس لرزه های آن هنوز در جامعه اسرائیل وجود دارد و مرتب هم از بین مسئولان نظامی این رژیم قربانی می گیرد. بنابراین باتوجه به این دو مشكل یعنی مشكل سیاسی و مشكل نظامی، بسیار بعید است و درحقیقت می توان گفت كه اصلاً احتمال حمله مجدد اسرائیل به لبنان در امسال وجود ندارد.
اما یك نكته اینجا هست. اگر براساس یك نظر دیگر افراد تندرویی مثل و یكی در آمریكا حمله نظامی به ایران بخواهد عملی بشود، خوب پیامدهای حمله نظامی به ایران این خواهد بود كه كل منطقه دچار بی ثباتی خواهد شد و قطعاً باردیگر بین حزب الله و اسرائیل و حتی ممكن است بین سوریه و اسرائیل هم جنگ دربگیرد. بنابراین اگر ما در قالب یك عملیات خاص، جنگ خاص اسرائیل را به لبنان و حزب الله درنظر بگیریم چنین احتمالی وجود ندارد، اما اگر در چارچوب تحولات منطقه ای ببینیم اگر خدای نكرده آن جنگ یعنی حمله به ایران انجام بشود احتمال حمله اسرائیل به حزب الله و سوریه هم وجود دارد.

¤ سؤال بعدی من درباره وقایع اخیر نهرالبارد و ماجرای گروه فتح الاسلام است. اولاً درباره ماهیت این گروه نوظهور توضیحاتی بدهید و درضمن بفرمایید آخرین وضعیت درگیریها به چه مرحله ای رسیده است؟
- گروه فتح الاسلام كه حوادث نهرالبارد را به وجود آورده، گروهی است كه پیرامون آن سؤالات و شبهات زیادی مطرح است و ماهیت اصلی این گروه هنوز برای كسی مشخص نیست. آیا این گروه، گروهی است كه درارتباط با القاعده است و یا اینكه نه، گروهی مخل با افكار سلفی گری یا اینكه آنطور كه گروه های ۱۴مارس متهم می كنند، فتح الاسلام را گروهی ساخته و پرداخته دستگاه های اطلاعاتی سوریه معرفی می كنند.
خوب، ماهیت این گروه تا الآن مشخص نیست منتهی از قرائن، شواهد و نحوه جنگیدنش تا الآن، می شود گفت این گروه، گروهی است با گرایش های تند سلفی وهابی كه براساس عقیده دارد می جنگد نه براساس ارتباط با یك دستگاه اطلاعاتی . حتی از كشته های این گروه كه درمیان آنها تعدادی از اتباع عربستان سعودی وجود دارند و همچنین اتباع دیگر كشورها، تقریباً مشخص است كه این گروه، گروهی با گرایش های سلفی است. اما هنوز اثبات نشده كه این گروه با القاعده ارتباط تشكیلاتی داشته باشد. درواقع ارتباط و هماهنگی فكری و عقیدتی دارند اما ارتباط تشكیلاتی ندارند و یا حداقل تا الآن اثبات نشده است.
خوب، وقتی این گروه كارش را شروع كرد از آن موقع سؤال های زیادی مطرح شد در این میان گروه حاكم در لبنان یعنی آقای سعد حریری و دیگران تلاش كردند از وجود این گروه برای تضعیف شیعیان و حزب الله سوءاستفاده كنند و شروع كردند به این گروه نزدیك شدن. پول، امكانات و كمك های زیادی را دراختیار این گروه گذاشتند اما بعدها وقتی كه این ارتباط تاحدی كشف شد، براساس فشار خود آمریكایی ها كه روی القاعده بشدت حساس هستند باعث شدند كه ارتباط حریری با فتح الاسلام و كمك هایشان به ادامه درگیری ها قطع شود. و ما شاهد آن هستیم كه بیش از ۴۰- ۵۰روز این درگیری ها ادامه دارد، البته چیزی كه درحال حاضر جریان دارد این است كه گفته می شود این درگیری ها به روزهای آخر خودش نزدیك شده و ارتش لبنان قصد دارد در این هفته با یك عملیات بزرگ كار این گروه را یكسره كند. كه باید منتظر شد ببینیم چنین اتفاقی این هفته می افتد یا نه.

¤ آقای اسداللهی! سؤالی كه این وسط پیش می آید این است كه در حقیقت كسی كه داشت با فتح الاسلام می جنگید ارتش لبنان بود نه حزب الله. ازطرفی ارتش لبنان هم زیر مجموعه دولت آقای فواد سینیوره و متحدش سعدحریری محسوب می شود. جنگ ارتش با گروهی كه هم مخل امنیت لبنان و هم حزب الله محسوب می شد را چگونه توجیه می كنید؟
- من عرض كردم خدمت شما، هنگامی كه سروكله این گروه در لبنان پیدا شد آقای سعد حریری و خود دولت آقای سینیوره به آن نزدیك شدند با دو هدف: هدف اولشان این بود كه از این گروه علیه حزب الله بهره برداری كنند چون می دانستند این گروه انگیزه ای قوی برای جنگ مسلحانه دارد، دوم اینكه می خواستند خطر این گروه را علیه خودشان خنثی كنند چون جریان آقای حریری و سینیوره، جریان لائیك سنی هست. اینها می خواستند دشمنی این گروه را متوجه حزب الله و درحقیقت شیعیان لبنان كنند. مخصوصاً می خواستند آن حوادثی كه در عراق دارد اتفاق می افتد دقیقاً در لبنان تكرار بشود و حتی ازطریق شاهزاده «بندر بن سلطان» از كانال آقای حریری كمكهای بسیاری در اختیار این گروه قرار گرفت. البته در آمریكا هم یك جناح تندرو از این حركتهای «بندر بن سلطان» حمایت می كرد. اما در نهایت، دستگاه اطلاعاتی آمریكا یعنی سازمان سیا و وزارت خارجه به علت حساسیتشان روی القاعده و اینكه گروه فتح الاسلام را یك گروه مرتبط با القاعده می دانستند فشار آوردند روی دولت سینیوره و روی سعد حریری كه هم ارتباطشان با این گروه قطع شود و هم با این گروه برخورد بشود. در واقع برخوردی كه الآن دولت سینیوره با گروه فتح الاسلام می كند برخوردی است كه با فشار آمریكاروی داده وگرنه دولت سینیوره می خواست از این گروه علیه حزب الله لبنان استفاده كند. اما در واقع چاهی را كه آنها برای حزب الله كنده بودند خودشان در آن چاه ماندند و نتیجه این شد كه الآن ما می بینیم ارتشی كه تحت امر دولت است دارد با این گروه می جنگد و البته تلفات زیادی هم ارتش داده است و تا الآن هم كه موفق نشده كار این گروه را یكسره كند. حالا باید ببینیم در روزهای آینده چه می شود.

¤ آقای اسداللهی! من می خواستم شما پس از یك سال یك ارزیابی منصفانه از جنگ سی وسه روزه داشته باشید. ارزیابی از میزان موفقیتها و شكستها و خسارتهایی كه هم ارتش اسرائیل و هم لبنان و حزب الله داشته اند. اگر آماری هم از میزان خسارتهای مالی و جانی دوطرف داشته باشید خیلی خوب است.
- می دانید جواب دادن به این سؤال خیلی طولانی می شود و نمی شود در دو سه جمله به این پاسخ داد. اگر بخواهیم خلاصه كنیم «حزب الله پیروز شد برای اینكه شكست نخورد، و اسرائیل شكست خورد برای اینكه پیروز نشد.» متوجهید؟ یعنی اسرائیل با آن حجم حملاتش، با آن ارتش قوی اش، با پیشرفته ترین سلاحها، با آن پل هوایی كه آمریكا از طریق انگلیس برقرار كرد، با بمبهای هوشمندی كه در یك ثانیه، دورش را تبدیل به خاكستر می كرد، با حملات وحشیانه ای كه سی وسه روز به طول انجامید، موفق نشد حتی یك نفر از كادرهای درجه ۲ و درجه ۳ حزب الله را شهید كند. تمام شهدایی كه حزب الله داده معمولاً از رزمندگان عادی حزب الله است. این یك شكست مفتضحانه برای اسرائیل است.این یك. دوم اینكه یك شكست اطلاعاتی بسیار بزرگ را ارتش اسرائیل متحمل شد. اسرائیلی ها همواره ادعا می كردند كه آنچنان قدرت اطلاعاتی بالایی دارند كه هرچه در كشورهای عربی اتفاق می افتد اینها ازش خبر دارند، اما در جریان این جنگ مشخص شد كه اسرائیلی ها از تحولات بعد از سال ۲۰۰۰ حزب الله یعنی زمانی كه اسرائیل از جنوب لبنان عقب نشینی كرد، از تحولاتی كه در درون حزب الله، از نظر قدرت نظامی حزب الله رخ داده بین سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۶ هیچ اطلاعی نداشت. یعنی نه می دانستند چه نوع سلاح هایی در اختیار حزب الله است و سلاح های جدید آنها چیست، چه نوع آموزشهایی دیده، چه نوع استحكاماتی ایجاد كرده، و قدرت ارتباطاتی اش چیست. در وقتی كه جنگ شروع شد اسرائیلی ها غافلگیر شدند چون فكر می كردند كه یك جنگ ساده ای در پیش دارند و با این حجم نیرو، به راحتی حداكثر ظرف یك هفته، بساط حزب الله را جمع می كنند، اما وقتی وارد جنگ شدند متوجه شدند نیرویی كه باآن رو به رو هستند، با آن نیرویی كه در سال ۲۰۰۰ لبنان را ترك كرده بودند خیلی فرق كرده است. از نظر آموزشها، حزب الله بسیار بسیار پیشرفت كرده (این اعترافی است كه خود اسرائیل هم می كند)، از سلاحهای بسیار پیشرفته استفاده می كند، قدرت مخفی سازی و كار اطلاعاتی بسیار قوی حزب الله آنها را غافلگیر كرده بود، و قدرت ارتباطاتی حزب الله هم، بالا بود، یعنی به رغم بمبارانهای وحشتناكی كه روی مواضع حزب الله انجام دادند، ارتباط فرماندهی حزب الله با تمام رده هایش حتی در خط مقدم تا آخرین روز جنگ ادامه داشت و این یكی از بزرگترین شگفتی های این جنگ بود. چون در جنگهای جدید بخصوص در جنگ عراق، ما شاهد آن بودیم كه آمریكایی ها اولین كاری كه كردند این بود كه ارتباط و آن سلسله اعصاب ارتباطی بین ستاد فرماندهی ارتش عراق با رده ها را با سطح، قطع كردند و در واقع ارتباط قطع شد و این ارتش به راحتی از هم پاشید، اما در جریان جنگ سال گذشته هرچقدر كه اسرائیلی ها تلاش كردند، و از پیشرفته ترین تجهیزات استفاده كردند، تا روز آخر ارتباط رزمندگان حزب الله با فرماندهی ادامه داشت.
نكته دیگر اینكه به رغم تمام جنگهایی كه اسرائیل با اعراب داشت و در آنها در یك مدت كوتاه به پیشرفتهای برق آسا دست پیدا می كرد و مناطق گسترده ای را ارتش اسرائیل اشغال می كرد، در جنگ پارسال ما شاهد بودیم، پس از ۳۳ روز جنگ، باز ارتش اسرائیل در مرز داشت می جنگید! و قادر نبود از مرز فراتر وارد خاك لبنان بشود. در حالی كه در سال ۱۹۸۲ موقعی كه اسرائیل حمله كرد در عرض كمتر از دو هفته بیروت را اشغال كرد. خوب، اینها بزرگترین ضربه هایی بود كه هیبت و اسطوره ارتش اسرائیل را شكست. البته در اینجا مسائل بسیار بسیار زیادی اتفاق افتاد كه الآن بحرانهای داخلی ارتش اسرائیل را ایجاد كرده است نشان داد ارتش اسرائیل تبدیل به یك ارتش رفاه زده شده كه جوانان فعلی اسرائیل، انگیزه جنگیدن مثل نسلهای گذشته را ندارند و فرماندهی آنها بسیار فرماندهی سطحی ای بوده، فكر می كرده با قدرت هوایی قادر خواهد بود كه حساب حزب الله را یكسره بكند اما درعمل به این نتیجه رسیدند كه این استراتژی كاملاً اشتباه بوده و موقعی به خودشان آمدند كه روزهای آخر جنگ بود و تصمیم به حمله زمینی گرفتند كه بعد، در حمله زمینی هم ضربات كاری را متحمل شدند.
خوب، علاوه بر این جنایتهای بسیار زیادی كه اسرائیلی ها در جریان جنگ انجام دادند، به قدری گسترده بود كه حتی حامیان اسرائیل هم در نیمه دوم جنگ دیگر قادر به دفاع از اسرائیل نبودند.
و آن اتفاقاتی كه افتاد و موجب شد آن اجماع بین المللی كه در ابتدای جنگ علیه اسرائیل وجود داشت پس از كشتار روستای قانا، این اجماع بین المللی از بین رفت.
خوب، به رغم همه این هجمه ها، حزب الله مقاومت بسیارجانانه ای از خودش نشان داد و رزمندگان آن نشان دادند كه هم از آموزش بسیار بالا برخوردارند، هم به سلاحهای پیشرفته مجهزند و هم اینكه روحیه شهادت طلبانه ای دارند و این به یك اسطوره ای تبدیل شده در جهان عرب و جهان اسلام كه این گروه كاری را توانست انجام بدهد كه ارتشهای كشورهای عربی همگی با هم نتوانستند انجام بدهند. بنابراین خود مقاومت و باقی ماندن حزب الله زیر همه این ضربات و اینكه تا روز آخر موفق شد كه مناطقی را در داخل خاك اسرائیل مورد حمله قرار دهد، اینها همه پیروزی بزرگ و تاریخی حزب الله است.
البته در كنار این، خوب، خرابیهایی كه به وسیله ارتش اسرائیل انجام شد بسیار گسترده است، و ضربه هایی كه به زیرساختهای اقتصادی لبنان خورد زیاد است. پلها، جاده ها، دبیرستانها، مدارس، بیمارستانها و جنایتهایی كه اسرائیلی ها كردند، بسیار گسترده بود، ولی اینها چیزهایی است كه قابل جبران است. آن چیزی كه ماند در تاریخ، این بود كه حزب الله لبنان به عنوان یك گروه چریكی كوچك، موفق شد اسطوره ارتش اسرائیل را به عنوان یك ارتش شكست ناپذیر، بشكند و ما الان می بینیم كه در جهان عرب یك روحیه جدیدی ایجاد شده است. خوب، اینها هم هست. یعنی آن چیزی كه الان اسرائیلی ها ادعا می كنند یا اولمرت به عنوان موفقیت خودش دارد ادعا می كند این است كه ما حزب الله را از مرزها دور كردیم و الان ارتش لبنان آمده در مرز مستقر شده این را به عنوان تنها پیروزی خودش دارد یاد می كند، در حالی كه دستگاه های اطلاعاتی ارتش اسرائیل گزارش هایی كه علنا منتشر می كنند این است كه حزب الله الان موشك های جدیدی در اختیار دارد كه دیگر اصلا نیازی ندارد كه در مرز مستقر باشد و می تواند از كیلومترها دورتر از مرز به اهداف اسرائیل حمله كند. ولی حتی این ادعای اولمرت كه موفق شد حزب الله را از كنار مرزها دور كند، موفقیتی به حساب نمی آید و حزب الله بنا بر اعتراف خود ارتش اسرائیل الان توان نظامی اش بیش از جنگ پارسال شده است. به همین خاطر اگر ما به سرجمع این دستاوردها نگاه كنیم، این پیروزی بسیار بزرگ تاریخی است اما اگر بخواهیم دست بگذاریم روی حجم خرابی ها بله، می آیند دست می گذارند و این را به عنوان یك شكست تلقی می كنند در حالی كه ملتی كه می خواهد از خودش دفاع كند باید بهایی را بپردازد، ما در هیچ جنگی در دنیا ندیدیم كه یك نیروی اشغالگر با سلام و صلوات از آن كشور خارج بشود! بلكه همواره آن ملت تحت اشغال، بهایی را پرداخت كرده كه توانسته اشغالگر را بیرون كند. این هم بهایی بود كه ملت لبنان پرداخت كرد و البته موفق شد یك اسطوره ای از خودش درست كند كه برای نسلها، این اسطوره باقی خواهد ماند.

¤ الان شما آمار و ارقامی از تعداد تلفات طرفین ندارید؟
- آماری كه دولت لبنان داده و آمار رسمی و دقیق هم هست در رابطه با غیرنظامیان لبنان، یك چیزی حدود بیش از ۱۲۰۰نفر به شهادت رسیده اند. حزب الله در رابطه با شهدای خودش آمار ارائه نداده، و اصولا هیچ وقت این كار را نمی كند ولی آنچه كه اسرائیلی ها مدعی هستند در واقع تلفات حزب الله را آنها اعلام كرده اند كه چیزی حدود ۲۵۰ نفر از رزمندگان حزب الله به شهادت رسیده اند.
آمار تلفات خود اسرائیلی ها را هم كه خودشان اعلام كرده اند الان دقیقش در ذهنم نیست اما آن چیزی كه هست چیزی حدود ۵۰-۴۰ نفر غیرنظامی در اسرائیل كشته شده اند اما حدودا ۳۰۰-۲۵۰ نفر نظامی اسرائیل هم كشته شده اند. این آمار خودش خیلی گویاست، یعنی اسرائیل تعداد بسیار زیادی غیرنظامی را كشته، اما حزب الله موفق شده، بیشتر، نظامی های اسرائیل را به هلاكت برساند و این نحوه جنگیدن حزب الله را به خوبی نشان می دهد.

¤ الان وضعیت بازسازی خرابی های جنگ در لبنان پس از گذشت یك سال در چه مرحله ای است؟
- بحث سازندگی از مدتها پیش شروع شده، اما اختلافات سیاسی كه در درون لبنان وجود دارد، بازسازی را دچار مشكلات زیادی كرده است. و یكی از موارد اختلاف حزب الله با دولت آقای سینیوره هم بحث بازسازی است. چرا كه از فردای آتش بس، دولت آقای سینیوره به نحوی عمل كرد كه نشان داد عمدا بحث بازسازی را دارد به تاخیر می اندازد تا در واقع آوارگان جنگی را كه بیشتر از شیعیان لبنان بودند از عملكرد حزب الله ناراضی و ناراحت كند. و آنها را در واقع از حزب الله جدا كند. ما این را از همان موقع دیدیم. یعنی حتی در پرداخت غرامت، پولهایی كه از كشورهای مختلف به دولت لبنان تحویل داده شده بود تا به آوارگان جنگی تحویل داده بشود، همان مقدار هم بسیار بسیار بد برخورد می شد از سوی دولت لبنان و سعی می شد كه كمتر به بازسازی بپردازند و بحثهای زیادی بود كه نشان می داد دولت لبنان عمد دارد كه بازسازی را به تأخیر بیندازد. به همین خاطر، موضوع بازسازی ها، اختلاف بین حزب الله و دولت آقای سینیوره را كه از قبل هم وجود داشت تشدید كرد.
الان ما دو نوع بازسازی در لبنان داریم. یك سری طرح ها هست كه حزب الله متولی آن هست و آن طرح ها به خوبی پیش می رود، با سرعت به پیش می رود؛ چه در پرداخت غرامت چه در بازسازی. اما طرح هایی كه از سوی دولت لبنان انجام می شود یا كند است یا اختلاس در آنها بسیار بالاست و به همین خاطر ما در خیلی از پروژه های بزرگ كه در دست دولت لبنان هست می بینیم كه كار بسیار كند دارد پیش می رود و اگر این درگیری سیاسی ادامه پیدا كند ممكن است طولانی هم بشود، خیلی طولانی بشود. اما در حال حاضر حزب الله آنچه در توان خودش هست گذاشته و دارد كار را با سرعت انجام می دهد اما چون حجم خرابیها بالاست، باید دولت لبنان به طور جدی به صحنه بیاید و با توجه به بودجه ای كه از كشورهای مختلف گرفته، این بودجه ها را هزینه كند و بازسازی را انجام بدهد. اما متأسفانه دولت لبنان دراین زمینه كارنامه مثبتی ندارد و موجب شده عملا كارها بسیار كند پیش برود.

¤ آقای اسداللهی! شما به عنوان یك تحلیلگر سیاسی، آینده ارتباطات دولت سینیوره با آمریكا و رژیم صهیونیستی و اختلافات با حزب الله لبنان را چگونه پیش بینی می كنید؟
- درحال حاضر مسائل لبنان به یك بن بست كامل سیاسی و یك بحران سیاسی برخورد كرده و در واقع راه حلی در درون حكومت وجود ندارد. به علت دخالتهای بسیار بسیار گستاخانه آمریكا و فرانسه كه ازطریق گروه ۱۴مارس دارد انجام می شود جلوی هرگونه راه حل تدافعی را در حكومت گرفته و یك بن بست و جدایی كامل سیاسی اتفاق افتاده و هیچ نوع راه حل سیاسی در حال حاضر وجود ندارد و حتی با اینكه قرار است هفته آینده گروههای لبنانی در فرانسه جمع بشوند با ابتكار دولت فرانسه یك سری گفت وگوهایی را انجام بدهند اما حتی آن گروههایی كه می خواهند آنجا شركت كنند هیچ امیدی به این مذاكرات ندارند و در واقع معتقدند كه راه حل بحران لبنان در خارج از لبنان است و درچهارچوب مسائل منطقه ای شاید حل بشود به این معنا كه وضعیت آمریكا در عراق به گونه ای است كه اگر آمریكا بخواهد مسائلش را درعراق از طریق مذاكره با ایران و سوریه حل كند، در آن موقع بحثهای لبنان هم دراین مذاكرات مطرح خواهدشد و یك نوع راه حل شامل و كامل برای مسائل منطقه ای درپیش خواهد گرفت و بحران لبنان هم شاید در چارچوب آن حل بشود یا اینكه اگر گزینه بحث حمله به ایران از طرف آمریكایی ها انجام بشود، آنگاه كل منطقه وارد جنگ خواهدشد كه لبنان هم جدای آن نخواهدبود. بنابراین مسائل لبنان در حال حاضر هیچ راه حلی در داخل برایش وجود ندارد، خود لبنانی ها هم منتظرند ببینند درسطح منطقه مسائل به چه صورت حل می شود.

¤ یك مقدار از سؤالات سیاسی فاصله می گیرم و بحثهای اجتماعی را مطرح می كنم. آقای اسداللهی! كسانی كه در لبنان حاضر بودند چه قبل از جنگ و چه بعد از جنگ از یك همراهی و همدلی گسترده ای بین حزب الله و شیعیان و مسیحیان خبر می دهند. البته این موضوع در بین اهل تسنن شاید به این قوت نباشد اما ارتباط خوبی كه مسیحیان با حزب الله لبنان و بخصوص با شیعیان دارند كاملا بارز و مشهود است. در خود حكومت هم می بینیم كه آقای امیل لحود با حزب الله رابطه بسیار بهتری دارد تا با دیگران. درسطح جامعه هم می بینیم كه آن خانم مسیحی «ریم حیدر» كه عبای سیدحسن را هدیه گرفت با افتخار با آن عبا به دنیا سفر كرد و حزب الله و نصرالله را تبلیغ كرد یا خواننده ای مسیحی مثل خانم «جولیا پطرس» آن ترانه معروف را در تجلیل از سیدحسن نصرالله و رزمندگان حزب الله خواند. به نظر شما علت این همدلی چه می تواند باشد؟
- خوب، این موضوع یك دلیل داخلی دارد و یك دلیل خارجی. دلیل داخلی توافقنامه ای است كه یك سال و نیم پیش بین حزب الله و جریان سیاسی میشل عون معروف به «جریان ملی آزاد» امضا شد. این توافقنامه سیاسی بین آقای میشل عون به عنوان رئیس قوی ترین جریان سیاسی مسیحیان، با حزب الله به عنوان قوی ترین جریان سیاسی شیعیان، بسیاری از نگرانی های دوطرف را برای همیشه از بین برد و توافق نظر بی نظیری را بین این دو قطب ایجاد كرد.
خوب، وقتی كه سران دو گروه از هموطنان، این توافقنامه را امضا می كنند این تأثیر را در كل دو مذهب در لبنان می گذارند. این دلیل داخلی.
دلیل خارجی و منطقه ای آن این است كه مسیحیان لبنان بشدت نگران رشد افراط گرایی سنی و تندگرایی سنی در قالب القاعده و سلفی گری هستند و این را یك خطر بزرگ برای لبنان می دانند و معتقدند كه اصولا كل مسیحیان در كشورهای خاورمیانه درمعرض یك خطر حیاتی قرار گرفته اند و آن افراط گرایی سنی است بنابراین آنها بقا و حیات خودشان را در همبستگی و اتحاد با شیعیان می دانند.
چون وقتی كه حزب الله را در كنار دیگر گروهها قرار می دهند می بینند كه چقدر با مسیحیان خوب رفتار كرده و چقدر به آنها آرامش داده است و این را مقایسه می كنند با عملكرد برخی گروه های سیاسی در عراق و كشورهای مختلف كه چقدر افراطی عمل كرده اند و به این نتیجه می رسند كه باید برای بقا و حفظ خودشان با شیعیان همراه بشود تا از آن خطر خودشان را حفظ كنند. بنابراین، این دو عامل باعث شده كه الان ما می بینیم كه در صحنه لبنان یك تقارن و نزدیكی پویایی بین مسیحیان و شیعیان اتفاق افتاده و روز به روز هم به هم نزدیكتر می شوند.

¤ آقای اسداللهی! قبل از این كه سؤال آخرم را از شما بپرسم دوست دارم شما از موارد ناگفته جنگ سال گذشته برای ما بگویید. مواردی كه جایی نقل نشده و دارای جذابیت ژورنالیستی یا خبری هم باشد.
-از اتفاقاتی كه در جنگ ها اتفاق می افتد مسئله جنگ روانی است. همواره حزب الله در دوران جنگ هایی كه با اسرائیل داشته است بهای زیادی برای عملیات روانی در جامعه اسرائیل پرداخت كرده است. روی این موضوع كار كرده كه همزمان كه با ارتش اسرائیل می جنگد یك عملیات روانی هم توی جامعه اسرائیل انجام دهد و آن ها را نسبت به عملكرد ارتش و عملكرد دولتش مسئله دار كند. این روشی بوده كه همواره موفق بوده و ما همواره در چند سال گذشته دیده ایم كه حزب الله در این مسئله بسیار بسیار موفق عمل كرده است. اسرائیلی ها هم به این اعتراف كرده اند كه حزب الله در این زمینه خیلی خوب كار كرده و موفق شده اجماع نظر در جامعه اسرائیل را از بین ببرد. و یكی از علت های عقب نشینی اسرائیل در سال ۰۰۰۲ همین موضوع بوده است كه اجماع نظر داخلی و توافق فكری از بین رفت به طوری كه خیلی از اسرائیلی ها اعتراض كردند كه چرا چنین كردید.
اما در جریان جنگ پارسال، اتفاقی كه افتاد برعكس این بود، یعنی برای اولین بار در درون اسرائیل یك اجماع نظر قوی به وجود آمد و این اجماع نظر قوی باعث شده بود جنگ قوی بشود و هر چقدر كه حزب الله تلاش كرد نتوانست این اجماع نظر داخلی در اسرائیل را از بین ببرد و علتش هم این بود كه دولت اسرائیل جنگ پارسال را به یك جنگ بزرگ و حیاتی تبدیل كرد و اعلام كرد كه اگر در این جنگ شكست بخورد بعد از جنگ، مشكلات اساسی امنیتی برای اسرائیل به وجود می آید. به همین خاطر یك وحدت نظر ایجاد كرده بود بین مردم اسرائیل به طوری كه همه اقشار مختلف جامعه اسرائیل به طور بی سابقه ای از جنگ حمایت می كردند. نكته ای كه در این وسط اتفاق افتاد اظهارنظرهایی بود كه در ایران انجام شد كه این اظهارنظرها به جای این كه به حزب الله كمك كند كار حزب الله را مشكل كرد یعنی یك اظهارنظرهایی انجام می شد در جریان جنگ پارسال كه این وحدت ملی را در جامعه اسرائیل تقویت می كرد به جای این كه تضعیف كند. مقامات ایران می آمدند در همان زمان از براندازی اسرائیل صحبت می كردند و این كه اسرائیلی ها باید چمدان هایشان را ببندند و از آنجا بروند و حرف هایی از این قبیل كه اسرائیلی ها این سوژه ها را می گرفتند و بزرگش می كردند و می گفتند ببینید این جنگی است برای بقا.
خوب حزب الله از این اظهارنظرهای مقام های ایرانی ناراحت بود و این را منتقل می كرد به ایران كه آقا خواهش می كنیم در این موقعیت این حرف ها را نزنید. و اجازه بدهید این جنگ را از لحاظ روانی خودمان اداره كنیم. یك حرف هایی در ایران زده می شد در خطبه های نماز جمعه در بحث های مختلف كه جناب آقای سید حسن نصرالله بشدت از آنها ناراحت بود و از طریق كانال های خصوصی برای مقام های ایرانی پیام فرستاد كه من خواهش می كنم این حرف ها را در این موقعیت نزنید به جای این كه به ما خدمت كند كار ما را دارد مشكل می كند، و این نكته بسیار مهمی است كه حرف هایی از این دست در آن موقعیت همیشه برای حزب الله، مفید تمام نمی شود و باید در نظر گرفت كه این حرف ها در چه موقعیتی زده می شود تا برای آن بنده خداها مشكل ایجاد نكند.

¤ خیلی خسته تان كردم. سؤال آخرم درباره كتاب «از مقاومت تا پیروزی» شماست كه فكر می كنم معتبرترین كتابی است كه درباره تاریخچه حزب الله و جنگ های سابق اسرائیل در دو سه دهه اخیر به زبان فارسی نوشته شده است. فكر نمی كنید الان این انتظار از شما وجود دارد كه یا این كتاب تكمیل بشود و یا این كه حوادث و اتفاقات مهم بعدی را در جلد دیگری از این كتاب بنویسید.
- راستش این كتاب به زبان عربی هم ترجمه شده و خیلی هم در كشورهای مختلف مورد استقبال قرار گرفت و حتی بنابرنظرهای مختلف بهترین كتاب در این زمینه شناخته شده است. و الان آن برادران هم از من، همین تقاضای شما را دارند و می گویند به حوادث بعد از سال ۰۰۰۲ و الان هم بپردازید ولی واقع مطلب گرفتاری های فراوان من باعث شده كه فراغت نوشتن را از من گرفته است با این كه خیلی مایلم این كار را بكنم اما الان در حال حاضر نمی توانم دست به قلم ببرم. البته متاسفانه در ایران هم خیلی این كتاب تبلیغ نشده و خیلی از پژوهشگران را می دیدم كه اصلا این كتاب را ندیده بودند.